Theo dự thảo Luật Dân số đang được xem xét, các cặp vợ chồng được quyền quyết định số con.

Trưa nay, anh Lê Văn Phương (Cầu Diễn, Nam Từ Liêm, Hà Nội) vui mừng mời bạn bè đi 'uống một trận chết thôi'. Lý do là anh sắp được… đẻ thêm đứa thứ ba.

Dù được cảnh báo là Quốc hội hiện mới chỉ đang xem xét sửa đổi luật do Chính phủ trình theo hướng không khống chế số con của mỗi cặp vợ chồng nhưng anh Phương vẫn rất vui vì đã nhìn thấy... cửa sinh thêm con một cách hợp pháp.

Vốn là một người có chức vụ trong một cơ quan Nhà nước, lại là trưởng họ, anh đã có 2 con gái, muốn có đứa con trai nối dõi tông đường nhưng không dám vì 'sinh thêm là mất chức ngay'.

'Giờ thì sinh đến lúc có con trai thì thôi', anh Phương vui vẻ nâng ly bia cùng bạn bè. Là người 'có điều kiện', chuyện chăm, nuôi cả chục đứa con với vợ chồng anh chắc sẽ không thành vấn đề.  

Các cặp vợ chồng thuộc diện một bề, 'dép một đôi', thậm chí 3, 4 con gái mà chúng tôi khảo sát nhanh hôm nay cũng cho thấy có tới 70% cho biết sẽ đẻ đến lúc có con trai thì thôi!.

Khát con trai

Với tư tưởng 'phải có thằng chống gậy, hương khói', thời gian qua, do chính sách hạn chế sinh con thứ ba của Nhà nước, nhiều người đã phải nín, nhịn… đẻ.

Số khác thì tìm trăm phương ngàn kế để lách luật, thậm chí có người cặp bồ, có những nàng dâu bị mẹ chồng, nhà chồng đay nghiến vì 'không biết đẻ' rồi công nhiên cưới vợ lẽ cho con để hy vọng có được cháu trai.   

Trong nhiều năm làm tổ trưởng tổ dân phố cũng như công tác kế hoạch hóa gia đình, ông Nguyễn Thành Chánh (Xã Song Mai, TP Bắc Giang) từng gặp không ít trường hợp dở khóc dở cười:

'Có nhà anh chồng làm công chức, vợ giáo viên, gia đình hòa nhã ai cũng yêu mến. Tự dưng họ đâm đơn ly hôn mà không qua chúng tôi hòa giải. Vài tháng sau chị vợ sinh đứa thứ ba. Hóa ra họ cố tình ly hôn để đẻ chui.

Còn có chị đi chữa bệnh vài tháng về rồi mang theo 1 đứa trẻ, nhận làm con nuôi nhưng bao năm ở đây, chúng tôi biết, đó là đứa thứ ba nhà chị ấy'.

Từ lâu nay, mỗi cơ quan, đơn vị đều có những chế tài riêng đối với người sinh con thứ ba như hoãn tăng lương; không được đề bạt, cất nhắc vị trí cao hơn (thậm chí cách chức); không được công nhận gia đình, làng xã văn hóa… 

Điều này khiến nhiều ông bố bà mẹ thích có đủ nếp, tẻ, hoặc không thích cảnh: 'Nhà cao cửa rộng con rể ở, tiền bạc xông xênh cháu ngoại xài' phải nín nhịn hoặc tìm cách 'gửi' ở bên ngoài.

Nhiều gia đình tan vỡ, khổ đau, thậm chí nhẫn tâm vì quan niệm, ý muốn phải có con trai.   

Gần đây nhất, dư luận đau xót, phẫn uất trước việc một bà mẹ ở Hải Dương đã phải rũ bỏ 18 sinh linh bé nhỏ vì một lý do đơn giản: Các thai nhi này không phải là trai.

Tuy nhiên, sắp tới, các cặp vợ chồng có thể được đẻ công khai, đẻ thoải mái.

Phó Tổng cục trưởng Tổng Cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình Nguyễn Văn Tân cho biết, thay vì quy định mỗi cặp vợ chồng nên có 1 - 2 con, dự thảo luật Dân số mà Quốc hội sắp xem xét đề xuất cho các cặp vợ chồng được quyền quyết định số con và khoảng cách giữa các lần sinh.

Liệu dự thảo luật mới có làm bùng nổ dân số hay không? Ông Tân cho rằng nới lỏng chính sách có thể khiến quy mô dân số tăng trong ngắn hạn nhưng dài hạn mức sinh sẽ không tăng nhiều.

Tỷ lệ sinh con thứ ba trong 10 năm qua duy trì khoảng 14 - 15%.

Tiến sĩ Xã hội học Nguyễn Đức Mạnh - Viện trưởng Viện nghiên cứu Dân số - gia đình - trẻ em nhận định:

Bây giờ dân số nước mình tỷ lệ trẻ em sinh ra hàng năm đã giảm đi rồi, tỷ lệ người già tăng, nếu chúng ta tiếp tục giảm tỷ lệ trẻ em xuống tỷ lệ người già nhiều lên thì đất nước mình chỉ vài ba chục năm nữa sẽ trở thành đất nước người già như Nhật Bản, như thế chúng ta sẽ thiếu về nguồn nhân lực.

Vì lý do này mà bây giờ cần nới rộng việc sinh nhiều con ở các cặp vợ chồng.

Tuy nhiên, không ít chuyên gia lo ngại, hợp pháp hóa việc sinh con thứ ba có thể gây ảnh hưởng xấu đến kinh tế, xã hội các vùng nông thôn, miền núi còn nghèo.

Ông Cầm Việt Dũng - Phó Phòng tổ chức hành chính tài vụ Chi cục Dân số - KHH Gia đình tỉnh Sơn La cho biết:

Nếu như để các cặp vợ chồng tự quyết định số con của mình thì đương nhiên dân số sẽ tăng còn bùng nổ dân số hay không thì không dám chắc.

Với góc độ ở tỉnh thì theo tôi không nên quy định như thế. Thậm chí cần phải siết chặt ở quy ước, hương ước của làng.

Tuy nhiên, theo cảnh báo của một số nhà xã hội, việc cho phép sinh số con theo mong muốn không có nghĩa là ai cũng có thể đẻ thoải mái hoặc vô tư để tình trạng có những đứa trẻ sinh ra vì sự nhỡ nhàng của cha, mẹ.

Theo một vị chuyên gia thì, 'tương lai của con cái là công trình lớn nhất của mỗi cặp vợ chồng. Vì vậy mỗi cặp vợ chồng cần ý thức rất rõ điều kiện kinh tế, khả năng chăm sóc, nuôi dạy con của mình để quyết định số con'.