rong buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều nay (26/11), Người phát ngôn Lê Hải Bình đã trả lời các câu hỏi của báo chí liên quan đến một số vấn đề được dư luận quan tâm gần đây như: phản ứng của Việt Nam trước sự cố Su-24 của Nga bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi ở Syria, Việt Nam – Campuchia xây thêm 2 cột mốc biên giới và các thông tin mới nhất xung quanh cái chết của nữ doanh nhân Hà Linh.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc cho biết phản ứng của Việt Nam trước việcThổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay chiến đấu Su-24 của Nga đang làm nhiệm vụ dội bom khủng bố ở Syria, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình cho biết:

"Chúng tôi cho rằng các bên cần kiềm chế, không có hành động làm leo thang căng thẳng đồng thời xử lý vụ việc trên tinh thần luật pháp quốc tế, có trách nhiệm với việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực".

Tuyên bố của ông Lê Hải Bình được đưa ra không lâu sau vụ việc tiêm kích F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ phóng tên lửa bắn rơi phi cơ Su-24 của Nga làm gia tăng căng thẳng trong khu vực và đẩy mối quan hệ Nga – Thổ xuống dốc trầm trọng.

Phía Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc chiếc Su-24 của Nga xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ trong 17 giây. Phi công Thổ Nhĩ Kỳ đã phát đi 10 cảnh báo nhưng không nhận được phản hồi từ phía phi công Nga.

Về phần mình, Điện Kremlin khẳng định máy bay bị bắn hạ khi vẫn hoạt động trong không phận Syria. Nó trúng tên lửa cách biên giới Thổ Nhĩ Kỳ 1km và rơi xuống khu vực cách đó 4km, không hề đặt ra mối đe dọa nào với Thổ Nhĩ Kỳ như Ankara đã cáo buộc.

Cũng trong buổi họp báo chiều nay, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình cho biết Việt Nam và Campuchia đang tiến hành xây dựng hai cột mốc số 30 và 275 theo Hiệp định Hoạch định Biên giới Quốc gia giữa Việt Nam và Campuchia được ký ngày 27/12/1985 và Hiệp ước bổ sung ký ngày 10/10/2005.

Theo đó, chính phủ 2 nước thỏa thuận xây dựng đồng thời cột mốc 30 ở cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - Ozadao thuộc 2 tỉnh Gia Lai và Rattanakiri cũng như cột mốc số 275 ở cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên - Phnom Den của 2 tỉnh An Giang và Takeo cũng như đoạn đường khoảng 450 m nối hai trạm kiểm soát cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh và Ozadao.

Việc xây dựng các công trình này nằm trong gói giải pháp tổng thể gồm 3 mốc 30, 275 và 314, được 2 bên ký kết trong bản ghi nhớ ngày 23/4/2011. Ngày 20/11 vừa qua, hai bên đồng thời khởi công 3 công trình, gồm cột mốc số 30, cột mốc số 275 và đường 450 m.

“Việc xây dựng các cột mốc này đánh dấu giai đoạn quan trọng trong công tác phân giới cắm mốc trên đất liền, hướng tới xây dựng một đường biên giới hòa bình, hữu nghị và hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Campuchia”, ông Bình cho biết.

Liên quan đến các tin tức xung quanh vụ nữ doanh nhân Hà Linh bị sát hại ở Trung Quốc, ông Lê Hải Bình dẫn thông tin mới nhất từ Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Quảng Châu (Trung Quốc) cho hay, các cơ quan chức năng của Trung Quốc đã thông báo cho phép tiến hành xử lý hậu sự với thi thể nữ doanh nhân Hà Thúy Linh (thường gọi là bà Hà Linh).

"Tổng lãnh sự quán Việt Nam ở Quảng Châu đã thông báo việc này tới gia đình của nạn nhân và đang khẩn trương làm việc cụ thể với các cơ quan chức năng của Trung Quốc để có thể đưa thi hài bà Hà Thúy Linh về nước trong thời gian sớm nhất", người phát ngôn cho biết.

Được biết, theo luật pháp Trung Quốc, nước này được lưu giữ thi thể doanh nhân Hà Thúy Linh trong vòng 60 ngày để phục vụ điều tra.

Trước đó, một số nguồn tin báo chí trong nước cho biết, Bộ Công an hai nước Trung Quốc, Việt Nam đã bắt được đối tượng bỏ độc giết chết nữ doanh nhân Hà Linh. Theo lời khai, nghi can này được thuê để hạ độc. Được biết, sau khi giết hại bà Hà Linh, đối tượng đã bỏ trốn sang Đài Loan.

Bà Hà Linh tên thật là Hà Thúy Linh (45 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Hà Linh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp trẻ tỉnh Lâm Đồng, một nữ doanh nhân thành công đặc biệt với sản phẩm trà ô long.

Xem thêm…

Cánh “ăn bám” không chỉ xem ăn bám là phương tiện mà còn là lý tưởng: ăn bám để sống, sống để ăn bám, phấn đấu để ăn bám, chết cũng để được “bám”!

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam trong bài “Cần sớm loại bỏ công chức ăn bám, nói thì hay làm thì dở", [1] có đoạn:

“Cần nhất thể hóa những chức danh ở các cơ quan của Đảng, chính quyền, cán bộ, công chức trong các tổ chức đoàn thể, nhân dân, xã hội thì cần phải tách ra khỏi biên chế công chức của nhà nước, vừa bớt được biên chế của nhà nước, vừa tạo điều kiện tinh giản biên chế công chức để sắp xếp lại bộ máy, thu hút nhân tài”.

Bài trên báo Đảng mới chỉ nói đến “công chức ăn bám” song ngay trong lời văn trích dẫn nêu trên còn ẩn chứa hàm ý, rằng lực lượng “ăn bám” không chỉ là loại “công chức nói thì hay làm thì dở” mà còn cả những người mà dân gian gọi là “ăn theo, nói leo”.

Trên thế giới không biết có có nước nào mà ngân sách nhà nước lại phải đài thọ cho hoạt động của các “tổ chức đoàn thể, nhân dân, xã hội” đến mức tờ báo - Cơ quan trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam phải kiến nghị cán bộ, công chức trong các cơ quan này cần “tách ra khỏi biên chế công chức của nhà nước”?.

Đài Tiếng nói Việt Nam thì kêu gọi: “Loại bỏ cán bộ ăn bám mới có điều kiện trả lương cho cán bộ tâm huyết”. [2]

Vậy là đến thời điểm này, ngoài “bầy sâu tham nhũng” còn lộ diện “bầy sâu ăn bám”. Người dân đã biết "sâu ăn bám" này lâu lắm rồi, tiếc rằng nói chẳng ai nghe.

May mà khi “hoàng hôn nhiệm kỳ buông xuống” bên cạnh một số phát biểu vui vẻ của vài vị cấp bộ thì cũng còn những lời tâm huyết mạnh dạn cất lên giữa hội trường Diên Hồng.

Những kẻ ăn bám, chỉ biết căng tròn như con đỉa dưới bắp chân người nông dân, như con vắt trên đôi vai người trồng rừng (Ảnh: vietbao.vn)

Điều đáng tiếc là hiện nay, vũ khí sắc bén vạch mặt chỉ tên ăn bám, tham nhũng là truyền thông lại rơi vào tình trạng mà ông Vũ Ngọc Hoàng - Phó ban thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương nhận xét là: “sợ viết sai, nói sai, sợ bị định kiến, sợ đụng chạm, sợ bị đánh giá, bị quy chụp quan điểm” dẫn đến “không tìm hiểu, không nghiên cứu, không viết, không phản ánh”. [3]

Báo Infonet.vn [4] gần đây đăng trao đổi của nhà báo Hải Châu với ông Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội Đà Nẵng (phụ trách mảng lao động – việc làm).

Trả lời câu hỏi của nhà báo, nhiều lần ông An nói “tôi không quan tâm”, thậm chí khi nhà báo đề cập chuyện “giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc xâm phạm trái phép vùng biển Việt Nam”, ông An còn trả lời: “chuyện "Hải Dương Hải diếc" tôi không quan tâm. Quan tâm chi cái chuyện Hải Dương của họ”?

Cứ tưởng Đà Nẵng được xếp hạng nhất toàn quốc về chỉ số cải cách hành chính (Par Index), năm 2014 thành phố này được đánh giá là đạt  92,54% thì lãnh đạo Đà Nẵng phải có nhiều điểm nổi trội hơn nơi khác, sao lại xảy ra nhiều chuyện khiến người dân không dám tin là sự thật?

Cũng vẫn ở Đà Nẵng, chuyện lái xe được đi nước ngoài để “xúc tiến thương mại, du lịch” tận châu Phi, châu Mỹ còn đang khiến dư luận bán tín bán nghi về “tâm” của “quan” thì nay lại đến chuyện “quan” và “tâm” của ông Phó Giám đốc Sở Nguyễn Văn An.

“Kính gửi: Bác Xuân Dương!Là “quan” của Đà Nẵng mà ông không để “tâm” đến giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc thì ông dành “tâm” của mình cho cái gì?

“Quan” mà như ông Phó Giám đốc Nguyễn Văn An, không cần biết đến cái "Hải Dương Hải diếc" ngay phía biển ngoài khơi Đà Nẵng thì liệu có tốn cơm của dân không?

Có phải là kẻ “cưỡi lên đầu nhân dân, còn kinh khủng hơn địa chủ, tư sản ngày xưa” (như phát biểu của thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ) để ngồi vào chiếc ghế lãnh đạo không?

Người viết nhận được bức thư sau đây của một bạn trẻ Đà Nẵng, hy vọng bài viết và bức thư sẽ được ông Nguyễn Xuân Anh, tân Bí thư Đà Nẵng đọc, cũng hy vọng ông sẽ mạnh dạn loại bỏ những kẻ ăn bám, sâu mọt hại dân hại nước khỏi bộ máy chính quyền thành phố, để Đà Nẵng xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước mà trước hết là của người dân, cán bộ chiến sĩ thành phố quê hương ông.

Người viết cũng hy vọng Thành ủy, UBND Đà Nẵng sẽ công khai cách thức xử lý những vấn đề mà người dân thành phố và truyền thông cả nước mong được biết.

Bác ơi, trong cháu hiện nay, Trung Quốc ép buộc nhân viên người Việt mình phải đi tìm các khách sạn loại nhỏ, để họ thuê hết (thuê để chúng họ quản lý luôn). Họ nói thuê để kinh doanh, Luật không cấm nhưng cháu thấy có cái gì đó không ổn...

Cháu rất mong bác và Báo Giáo dục lưu ý, có bài viết để đánh động... Đảo Lý Sơn suýt chút nữa còn giao cho Trung Quốc làm quy hoạch, nếu không có báo lên tiếng thì giờ thế nào đây bác?.

Kính chúc bác sức khỏe.”

Chuyện về ông Phó Giám đốc sở của Đà Nẵng chắc chắn không phải là trường hợp duy nhất. Những cán bộ “không biết, không nghe, không thấy, không quan tâm”, những người “chỉ mới nghe báo chí nói vậy” còn chúng tôi “sẽ kiểm tra, sẽ xin ý kiến cấp trên, sẽ…sẽ ” hiện diện hàng ngày trên “mọi nẻo đường đất nước” tồn tại để làm gì?

Báo chí, các nhà lý luận đã điểm danh nhiều nhóm lợi ích, chẳng hạn “nhóm lợi ích tư bản thân hữu”, “nhóm lợi ích ngân hàng”, “nhóm lợi ích bất động sản”…

Người viết cho rằng còn một nhóm lợi ích khác đang được chỉ mặt, vạch tên là “nhóm lợi ích ăn bám”. Có thể tìm thấy “ăn bám” nơi đôi chân trần của người nông dân, nơi đôi vai gầy của người gồng gánh, và cả ở những chốn quyền quí, cao sang.

Những kẻ “ăn bám” không chỉ xem ăn bám là phương tiện mà còn là lý tưởng: ăn bám để sống, sống để ăn bám, phấn đấu để ăn bám, chết cũng để được “bám”!

Vậy đâu là nét đặc trưng của “nhóm lợi ích ăn bám”?

Thứ nhất, bám vào bất cứ đối tượng nào có thể bám, kẻ ăn bám không trừ bất kỳ ai, từ người tàn tật, trẻ cô đơn, mẹ Việt Nam anh hùng, nông dân nghèo,…, chỉ cần có thể bám vào kiếm lợi là họ xúm vào kể cả khi người ta đã gần đất xa trời.

Thứ hai, ăn bất kỳ thứ gì có thể ăn, từ gạo, mỳ tôm, bò, dê, giống cây trồng, phân bón, đến đất cát, xăng dầu…, thậm chí họ ăn” cả quy trình, chủ trương, nghị quyết.

Không phải ngẫu nhiên khi bị phanh phui, nhiều đối tượng không đưa trả tiền bạc đã “thó” được của dân, của công quỹ mà lại chìa ra quy trình, chủ trương, nghị quyết, xem đó là thứ họ đã “trót lấy” để làm của riêng.

Thứ ba, không giấu diếm, không ngại ngùng khi thể hiện “tài năng” ăn bám của mình. 

Tại Nha Trang, Khánh Hòa, cựu Giám đốc công ty môi trường đô thị Lương Khánh Thuận lương tháng 105 triệu đồng, nghĩa là hơn 1 tỷ đồng một năm. Trong khi đó, thu nhập bình quân của công nhân lao động trong công ty cao nhất chỉ 7,7 triệu một tháng. Tại TP.Hồ Chí Minh, có thời Giám đốc công ty thoát nước nhận lương 2,6 tỷ đồng một năm.

Chủ tịch TP.Hồ Chí Minh, Lê Hoàng Quân phải thốt lên: "Mấy ông làm ăn giỏi vậy thì cần gì đến ngân sách. Rõ ràng là bớt lương công nhân để làm giàu lãnh đạo”.

Thứ tư, “tập hợp lực lượng ăn bám”.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Đình Quyền nhận xét: “Trong bộ máy nhà nước đúng là chúng ta đang trả lương cho một bộ phận không làm được tích sự gì, nuôi “báo cô” nhưng đồng thời chúng ta cũng có tội với những người làm được việc”. [5]

Đang có ý kiến xóa nợ cho các doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ. Xóa nợ tức là lấy thuế của dân, của doanh nghiệp khác bù đắp cho những doanh nghiệp không biết làm ăn, cho những kẻ bất tài ngồi chơi ở đó hưởng lương gấp hàng chục lần người khác, tức là tạo điều kiện cho những kẻ ăn bám tiếp tục cuộc “ăn bẩn” mà không lo bị trừng phạt.

Lợi dụng chiêu bài đổi đất lấy “trụ sở”, nhiều nơi quyết xây trụ sở mới thật hoành tráng với kinh phí dự kiến từ việc bán trụ sở cũ, kết quả là trụ sở cũ không bán được và kinh phí lại lấy từ ngân sách. Có người còn bảo, cuộc “tập hợp lực lượng ăn bám” có thể thấy qua phong trào xây trụ sở hành chính rộ lên vừa qua.

Minh chứng cho điều này báo Tuoitre.vn ngày 10/6/2015 viết: “Trung tâm hành chính Đà Nẵng được thiết kế như một ngọn hải đăng với 34 tầng nổi, hai tầng hầm với tổng vốn đầu tư 1.981 tỉ đồng.

Một lãnh đạo UBND TP.Đà Nẵng cho hay đến thời điểm này số tiền đầu tư xây dựng hoàn toàn là tiền ngân sách bỏ ra”.

Bên cạnh Đà Nẵng, báo này cũng điểm mặt những địa phương khác như Lâm Đồng, Bà Rịa-Vũng Tàu,…

Nếu có ai đó nghi ngờ chuyện xây trụ sở gắn với “ăn bám” thì xin đọc kết luận sau đây đăng trên Vietbao.vn ngày 18/12/2005: “Trong vòng 2 năm, Thanh tra chuyên ngành xây dựng tổ chức thanh tra 31 dự án (tổng số vốn 17.300 tỉ đồng) thì cả 31 dự án đều có sai phạm với số tiền thất thoát, lãng phí lên tới 2.070 tỉ đồng”.

Còn tại Quốc hội những ngày này, Đài tiếng nói Việt Nam dẫn lời Bộ trưởng Xây dựng Trịnh Đình Dũng: “Hiện nay chưa có số liệu chính xác để biết được thất thoát trong xây dựng là bao nhiêu phần trăm, nhưng vấn đề thất thoát là có thật và là vấn đề gây bức xúc. Các cơ quan chuyên môn về xây dựng đã tiến hành tính toán con số này”. [6]

Số tiền gọi là “thất thoát” ấy dẫu có mọc cánh cũng không thể bay lên trời, nó chỉ có thể biến thành bò sát để chui vào túi, và vì thế nếu có cái dự án cỡ 10.000 tỷ thì theo tỷ lệ số tiền nêu trên mà quy ra, nhẹ nhàng cũng ...không ít.

Đã hơi muộn để nói về “văn hóa xấu hổ”, “văn hóa từ chức” bởi lẽ những kẻ ăn bám, chỉ biết căng tròn như con đỉa dưới bắp chân người nông dân, như con vắt trên đôi vai người trồng rừng, làm gì có xấu hổ mà từ chức.

Đã đến lúc phải nói về “văn hóa ăn bám”, ăn của dân không chừa một thứ gì.

Xem thêm…

Bộ GD&ĐT đồng ý cho nhà trường mở hai ngành y dược trên cơ sở đảm bảo các điều kiện giảng dạy...

Trước đó, ngày 19/11/2015 Bộ GD&ĐT có Quyết định số 5758 Cho phép Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội đào tạo trình độ đại học, hệ chính quy ngành Y đa khoa, mã số: 52720101; Dược học, mã số: 52720401, quyết định do Thứ trưởng Bùi Văn Ga ký.

Theo quyết định này, chỉ tiêu tuyển sinh hàng năm của các ngành trên nằm trong tổng chỉ tiêu tuyển sinh chính quy của Trường. Việc tuyển sinh, tổ chức đào tạo, đánh giá kết quả học tập và cấp bằng tốt nghiệp thực hiện theo quy định hiện hành. Quyết định này có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký. 

Với việc quyết định cho phép trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội được đào tạo 2 ngành liên quan tới Y Dược như trên, nhiều người băn khoăn với quyết định này, bởi một trường đại học có tên gọi dường như không liên quan tới ngành học y dược mà được đào tạo ngành này.

Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội vừa được Bộ GD&ĐT cho phép đào tạo 2 ngành liên quan tới Y - Dược

Còn nhớ, cách đây 1 năm (tháng 12/2014) Bộ GD&ĐT và Bộ Y tế đã thống nhất tạm dừng việc xem xét mở ngành đào tạo trình độ đại học các ngành Y đa khoa, Răng Hàm Mặt, Y học cổ truyền và trình độ ĐH, CĐ đối với ngành Dược học tại các trường đa ngành không thuộc khối chuyên ngành Y dược.

Liệu điều này có mâu thuẫn hay không? Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Kim Phụng, quyền Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT cho biết, Y - Dược là ngành đặc thù nên Bộ GD&ĐT rất thận trọng.

Trước đây 2 năm, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội làm hồ sơ trình, nhưng Bộ có chủ trương giảm thiểu đào tạo y dược ở các trường đa ngành nên chưa xem xét.

Trường đã xây dựng cơ ngơi khang trang với gần 80 tỉ đồng và tuyển dụng đội ngũ giảng viên nên tiếp tục đề nghị cả hai Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT cho phép đào tạo. Lãnh đạo bộ đã chỉ định các đơn vị thuộc hai bộ thẩm định trực tiếp.

Điều kiện của trường đáp ứng như yêu cầu của Bộ Y tế và Bộ Y tế có công văn đồng ý cho mở ngành, nên lãnh đạo Bộ GD&ĐT ra quyết định để thực hiện xã hội hóa. Trên cơ sở các điều kiện đảm bảo chất lượng đã được cơ quan quản lý ngành đồng ý với đề nghị của trường.

Thông tin ban đầu từ lãnh đạo Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, trường vừa có công văn gửi Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng (Bộ GD&ĐT) về việc xác định tổ hợp các môn thi để xét tuyển với hai ngành học này.

Theo đó, trường không xét tuyển theo học bạ mà chỉ xét tuyển theo kết quả thi của kỳ thi THPT quốc gia. Mức điểm đăng ký xét tuyển thấp nhất là 20 điểm. Học phí của ngành Y Đa khoa là 50 triệu đồng/năm, ngành Dược học là 25 triệu đồng/ năm.

Ông Nguyễn Kim Sơn, người phát ngôn Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho biết khi trao đổi về Quyết định mở ngành Y Đa khoa và Dược, từ nay đến tháng 12/2015 sẽ tuyển khoảng 200 sinh viên học hai ngành này.

Theo thống kê của ngành y tế, tình trạng thiếu bác sĩ diễn ra ở hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước, nhiều nhất hiện nay tập trung các tỉnh khó khăn, như khu vực Tây Bắc, đồng bằng sông Cửu Long. Nếu cả nước đạt trung bình 7,34 bác sĩ/10 nghìn dân thì tỷ lệ này tại Lai Châu mới là 6,29 và Điện Biên là 6,74, ở Lạng Sơn, Sơn La tỷ lệ bác sĩ còn thấp hơn. Như tại tỉnh Sơn La, ước tính còn thiếu khoảng 1.000 bác sĩ, cán bộ y tế so với nhu cầu. Khu vực các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 18 triệu dân nhưng chỉ có 9.264 bác sĩ, thiếu hơn 3.000 bác sĩ theo quy định. Vụ trưởng Tổ chức - Cán bộ (Bộ Y tế) Phạm Văn Tác cho rằng: Các tỉnh còn thiếu bác sĩ cần đa dạng hóa các loại hình đào tạo. Bên cạnh đào tạo hệ chính quy còn có các hình thức đào tạo khác, như đào tạo hệ cử tuyển, đào tạo theo địa chỉ cho đối tượng là người địa phương. Hình thức đào tạo hệ chính quy là tốt nhất, tuy nhiên trong điều kiện thực tế hiện nay, vẫn nên duy trì một thời gian nhất định hình thức đào tạo liên thông, đào tạo theo địa chỉ để bảo đảm nguồn nhân lực có trình độ đại học ở các đơn vị, lĩnh vực khó tuyển. Nguồn - Báo Nhân dân

Phương Thảo

Xem thêm…

Rất yếu về quyền lực mềm, ngoài "con bài" kinh tế, Trung Quốc không có "sức hút" nào hết.

Và họ cũng không thể kéo được dư luận về phía mình”, GS. Bonnie Glaser- Cố vấn cao cấp Châu Á, trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và quốc tế (CSIS) bình luận trong cuộc trò chuyện riêng với Tuần Việt Nam.

Thưa GS. Bonnie, tòa án trọng tài thường trực (PCA) ra phán quyết tòa này có đủ thẩm quyền xét xử vụ kiện của Philippines chống lại Trung Quốc về tranh chấp tại Biển Đông, GS nghĩ thế nào về phán quyết này và nó sẽ tác động gì với các quốc gia khác ví dụ Việt Nam?

GS. Bonnie Glaser: Quyết định của tòa thụ lý vụ kiện và nghe cáo trạng về tất cả các vấn đề là một "cú giáng mạnh" đối với Trung Quốc và là chiến thắng đối với tất cả các nước cho rằng mọi tranh chấp trên biển phải được xét xử tại các tòa án quốc tế khi biện pháp ngoại giao không thể giúp hóa giải vấn đề.

Thực tế này có thể gây sức ép, khiến Việt Nam cũng phải tiến hành thủ tục khiếu kiện của mình.

Nếu các nước khác đâm đơn kiện cho rằng Trung Quốc đe dọa trái phép ngư dân nước mình và tìm cách áp đặt quyền tài phán dựa trên yêu sách "đường chín đoạn", thì việc này sẽ làm gia tăng khả năng Trung Quốc sẽ buộc phải xem lại chính sách và cách tiếp cận của mình trong việc giải quyết vấn đề Biển Đông với các nước láng giềng.

GS Bonnie Glaser. Ảnh: vnsea.net

Như GS biết, Việt Nam và Philippines đã ký quan hệ hệ đối tác chiến lược. Điều này có ý nghĩa gì trong việc gìn giữ hòa bình và an ninh tại Biển Đông?

GS. Bonnie Glaser: Thỏa thuận giữa Việt Nam và Philippines là một bước đi rất tích cực, vì lợi ích của cả hai nước, giúp tăng cường hợp tác và là dấu hiệu để Trung Quốc thấy rằng nếu họ tiếp tục theo đuổi các chính sách hiện nay sẽ có thể khiến các nước khác liên kết lại.

Nếu Trung Quốc có ý định sử dụng vũ lực, điều đó thậm chí có thể buộc các nước đó cùng chung sức chống lại.

Theo GS thì, chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới các nước Đông Nam Á sẽ có tác động tới hình ảnh và vị thế của Trung Quốc như thế nào?

GS. Bonnie Glaser: Trung Quốc đã thừa nhận rằng chính sách của họ tại Biển Đông khiến căng thẳng leo thang trong quan hệ với các nước láng giềng. Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới các nước Đông Nam Á nhằm trấn an các nước láng giềng của Trung Quốc dưới dạng các tuyên bố chính trị và những "củ cà rốt" kinh tế.

Ông Tập đã nhắc lại đề nghị thành lập Cộng đồng Trung Quốc – ASEAN chung vận mệnh và thúc đẩy thành lập Cộng đồng ASEAN chung vận mệnh. Trung Quốc muốn có hình ảnh một nước láng giềng hòa hữu, nhưng các hành động của họ tại Biển Đông đi ngược lại những cam kết này.

Nhiều người cảnh báo Trung Quốc đã sử dụng các biện pháp "quyền lực mềm" để vận động hậu trường giới học giả quốc tế và bóp méo dư luận quốc tế. GS bình luận gì về điều này?

GS. Bonnie Glaser: Trung Quốc rất yếu về quyền lực mềm. Định nghĩa quyền lực mềm của Joseph Nye là "khả năng có được cái bạn muốn thông qua sự thu hút hơn là ép buộc hay thưởng phạt".

Ngoài "con bài" kinh tế, Trung Quốc không có "sức hút" nào hết.

Tôi không nghĩ Trung Quốc thành công trong việc kéo được dư luận về phía mình.

Giới quan sát đã chỉ ra rằng, giới học giả Trung Quốc chủ động tham gia các hội thảo quốc tế về các vấn đề liên quan đến chủ quyền biển đảo thường đông áp đảo. GS có thấy thế không?

GS. Bonnie Glaser: Còn tùy vào chủ đề cuộc hội thảo. Thường thì các học giả Việt Nam tham dự các hội thảo về các vấn đề hàng hải châu Á.

Nhưng đúng là giới học giả Trung Quốc thường tham dự mọi cuộc hội thảo quốc tế.

GS có gợi ý gì với các nước nhỏ, bảo vệ được chủ quyền lãnh hải của mình trước tham vọng của các nước lớn?

GS. Bonnie Glaser: Các nước nhỏ nên liên kết lại, đưa ra các tuyên bố chung, tiến hành tập trận chung, cùng tham gia các vụ kiện tại các tòa án quốc tế.

Họ cũng có thể phát triển các chiến lược chung trước các hội nghị đa phương và tại PCA vào năm tới. Và cũng có thể cùng phối hợp với các nước lớn khác.

Xem thêm…

Công an tỉnh Bắc Giang đang khẩn trương điều tra hoạt động của các cơ sở thuộc Trung tâm "Trái tim Việt Nam" trên địa bàn tỉnh. Bộ Công an cũng có văn bản yêu cầu.

Chặt đứt "vòi bạch tuộc"

Ngày 24/11, trao đổi với VietNamNet, lãnh đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về quản lý kinh tế và chức vụ công an tỉnh Bắc Giang (PC46) cho biết, đơn vị này đang tập trung điều tra, làm rõ những hành vi liên quan đến các cơ sở thuộc Trung tâm hỗ trợ người nghèo trong phát triển nông thôn mới (đơn vị tổ chức chương trình "Trái tim Việt Nam") trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Theo PC46 công an tỉnh Bắc Giang, hiện trên địa bàn tỉnh này có 3 địa điểm do ông Trần Đức Trung lập ra với tên gọi "Điểm tư vấn thông tin chương trình trái tim Việt Nam".

Trung tâm hỗ trợ người nghèo trong phát triển Nông thôn mới (đơn vị tổ chức chương trình "Trái tim Việt Nam") trong lễ khai trương văn phòng đại diện tại tỉnh Bắc Giang. Ảnh: Website Trung tâm

Cụ thể, ngày 28/6/2015, ông Trần Đức Trung quyết định thành lập điểm tư vấn thông tin chương trình Trái tim Việt Nam, giao cho bà Nguyễn Thị Hương điều hành. Tiếp đến, ngày 2/11/2015, ông Trung lại "đẻ" ra một cơ sở nữa và bổ nhiệm Dương Đăng Toản làm trưởng địa điểm (177, đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP Bắc Giang).

Ngoài ra, ông Trung còn thành lập thêm một đầu mối nữa ở TP Bắc Giang và bổ nhiệm bà Bà Hoàng Thị Tình (SN 1959, trú tại tổ dân phố Phú Mỹ 3, phường Dĩnh Kế) quản lý.

PC46 công an tỉnh Bắc Giang cho hay, cơ quan này đã làm việc với các cơ sở thuộc chương trình "Trái tim Việt Nam". Bước đầu, Công an tỉnh Bắc Giang đã yêu cầu các trung tâm này cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp nhân; nguồn gốc xuất xứ các loại hàng hóa đưa đến người tiêu dùng.

Hơn 100 người đã tham gia chương trình

Về hoạt động của đại lý tại Bắc Giang, công an tỉnh Bắc Giang cũng yêu cầu trung tâm làm rõ danh sách, thành phần tham gia, số tiền thu được đã chuyển về là bao nhiêu và được sử dụng như thế nào.

Cụ thể, về khoản tiền hỗ trợ cho một mã thành viên được chia ra làm năm giai đoạn, tổng số tiền nhận được lên tới 5,4 triệu đồng/người, CQĐT yêu cầu trung tâm này cho biết rõ nguồn vốn hỗ trợ từ đâu và hỗ trợ cho mỗi giai đoạn bao lâu.

Hiện tại đã có khoảng hơn 100 người trên địa bàn tỉnh tham gia vào chương trình "Trái tim Việt Nam". Phương thức, điều kiện tham gia là người dân đóng góp vào một khoản tiền (1,2triệu) với lời hứa sẽ nhận được 5,4 triệu sau một thời gian tham gia.

"Chúng tôi đang củng cố hồ sơ, chứng cứ để xử lý. Nếu có đủ yếu tố cấu thành tội Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thì sẽ khởi tố theo đúng quy định của pháp luật. Việc này phải ngăn chặn thật sớm, chặt đứt cái vòi bạch tuộc để nó không vươn ra" - lãnh đạo PC46 công an Bắc Giang cho biết.

Công an tỉnh Bắc Giang cũng đã có văn bản gửi các cơ quan chức năng, tiến hành vận động, tuyên truyền để người dân nắm rõ âm mưu thủ đoạn của Trung tâm hỗ trợ người nghèo trong phát triển Nông thôn mới. Qua đó, mọi người có thể biết bản chất thực sự của trung tâm này, chủ động phát hiện và tố giác cho các cơ quan chức năng xử lý nếu phát hiện sai phạm.

Trả tiền cho người nghèo bằng hình thức đi… du lịch?

Cũng trong chiều 24/11, trong vai một người dân muốn tham gia vào chương trình "Trái tim Việt Nam", PV đã liên hệ với bà Nguyễn Thị Hương - người được giao quyền điều hành một cơ sở ở TP Bắc Giang.

Bà Hương cho biết, hiện tại cơ sở này đang tạm dừng hoạt động để củng cố "hành lang pháp lý". Sau khi củng cố lại sẽ hoạt động và tiếp nhận người dân tham gia.

"Sắp tới, trung tâm sẽ có một số thay đổi. Tuy nhiên, quyền lợi của người tham gia sẽ tốt hơn. Bây giờ chưa đủ hành lang pháp lý, anh Nguyễn Đức Trung từ chức rồi" - bà Hương nói.

Nói về việc thay đổi, bà Hương cho biết: Trước đây mỗi người giới thiệu thêm thành viên sẽ được trả 500 ngàn tiền kết nối. Sắp tới sẽ không trả bằng tiền mặt nữa mà trả bằng một cái thẻ, thẻ đấy dùng để đi du lịch.

Liên quan đến vụ việc này, được biết Cục An ninh Nông nghiệp nông thôn (A86 - Bộ Công an) đã có văn bản yêu cầu công an các tỉnh tiến hành tuyên truyền để người dân nắm rõ thủ đoạn của chương trình "Trái tim Việt Nam" và không tham gia chương trình này.

UBND tỉnh Bắc Giang cũng ra văn bản yêu cầu các cơ quan chức năng giúp người dân nắm rõ bản chất thật sự của chương trình.

Xem thêm…

"Trung Quốc sẽ đơn giản là phớt lờ phiên tòa và phán quyết, chấp nhận thiệt hại về uy tín quốc tế...".

LTS: Tòa án trọng tài thường trực (The Permanent Court of Arbitration - PCA) tại Hague, Hà Lan ra phán quyết họ có đủ thẩm quyền xét xử vụ Philippines kiện Trung Quốc trong tranh chấp Biển Đông. Vòng xét xử tiếp theo sẽ diễn ra từ 24 – 30/11 tại Hague.

Tuần Việt Nam giới thiệu cuộc trò chuyện với TS. Zachary Abuza (Mỹ), chuyên gia tư vấn độc lập về chính trị và an ninh khu vực Đông Nam Á.

Quan sát các diễn biến tại Hội nghị Hợp tác Kinh tế Châu Á–Thái Bình Dương (APEC) 2015 diễn ra tại Philippines vừa rồi, ông có bình luận gì về mối quan hệ giữa Trung Quốc và nước chủ nhà Philippines quanh câu chuyện chủ quyền lãnh thổ?

TS Zachary Abuza: Chắc chắn Trung Quốc không muốn thảo luận vấn đề Biển Đông tại APEC. Họ luôn luôn sợ đa phương hóa trong vấn đề này. Không giống các hội nghị của ASEAN, Trung Quốc có thể can thiệp bằng ảnh hưởng của họ tới một số nước thành viên, nhưng Trung Quốc không thể làm thế tại APEC.

Tuy nhiên tôi cho rằng Tổng thống Mỹ Obama đã tỏ thái độ rõ ràng sẽ đưa vấn đề Biển Đông ra thảo luận. Tàu khu trục Mỹ đã đến một quân cảng của Philippines. Chính phủ Mỹ cũng tuyên bố về gói viện trợ 250 triệu USD hỗ trợ hàng hải cho Đông Nam Á, bao gồm 79 triệu USD cho Philippines, 40 triệu USD cho Việt Nam và 21 triệu USD cho Indonesia, cùng với rất nhiều cuộc gặp gỡ trao đổi giữa các nước này. Trước đó, phía Philippines cũng nói họ sẽ không trực tiếp đưa vấn đề Biển Đông ra thảo luận, nhưng cũng "không phiền lòng" nếu Mỹ đưa ra.

Vòng 2 phiên tòa trọng tài Philippines kiện Trung Quốc sẽ diễn ra từ 24 - 30/11

Theo ông, vai trò của hai bên so với trước phiên xử thứ nhất có gì thay đổi? Việc tòa mạnh mẽ khẳng định ‘có đủ thẩm quyền xử’ có được xem là tín hiệu tốt cho thấy Philippines sẽ thắng kiện không?

Trước nay, lập luận mạnh nhất của Trung Quốc là vấn đề thẩm quyền của hội đồng xét xử. Nhưng đến giờ hội đồng đã đứng ra giải quyết trường hợp này.

Tôi đồng quan điểm với nhiều chuyên gia luật quốc tế, là Trung Quốc dường như đang thua ở hầu hết các điểm bị kiện trong ‘vòng đua’ thứ hai, dù đang trong quá trình tố tụng. Vì cơ bản hầu hết luận điểm của Trung Quốc đều không phù hợp với luật pháp quốc tế.

Trung Quốc đang làm mọi cách để hướng luật pháp quốc tế theo hướng có lợi cho họ, và họ đã làm rất nhiều việc để có được điều đó.

Thời gian gần đây Trung Quốc đã phải chấp nhận rất nhiều thất bại trong chính sách ngoại giao ở Đông Nam Á, nhưng Trung Quốc vẫn đang có ảnh hưởng mạnh tới một số quốc gia trong khu vực như Campuchia…

Theo một báo cáo mới công bố, Trung Quốc đang đẩy tiến độ khai thác dầu ngoài khơi cùng Brunei. Họ cũng mở rộng ảnh hưởng kinh tế trong khu vực, đặc biệt tới Indonesia.

Theo những gì tôi thấy, cho dù phải chấp nhận những thất bại, nhưng không có nghĩa Trung Quốc sẽ thay đổi chính sách ngoại giao trong khu vực. Họ sẽ chấp nhận thất bại đó và tiếp tục chính sách ngoại giao như cũ.

Ông từng quả quyết với giới truyền thông là "phiên tòa cuối tháng 11 tới sẽ được mong đợi rộng rãi sẽ mang lại kết quả có lợi cho Philippines". Ngoài Philippines, còn những ai cũng đang mong đợi?

Ông có biết rằng, Trung Quốc nhiều lần tuyên bố họ "sẽ từ chối" và "không bị tác động" bởi kết quả của phiên tòa?

Đã có nhiều nhiều cường quốc từng phớt lờ phán quyết của các tòa án quốc tế. Nước Mỹ chính là một ví dụ điển hình, khi có cố tình né tránh phán quyết của Tòa án Quốc tế về vụ kiện của Nicaragua. Và Mỹ đã phải trả giá rất lớn bằng hình ảnh của họ trong vấn đề thực thi công pháp quốc tế. Trong mắt của nhiều người, Mỹ giống như kẻ chuyên đi bắt nạt.

Tuy nhiên hình ảnh nước Mỹ đã hồi phục, bằng nhiều cách. Mỹ cung cấp, chia sẻ, hỗ trợ phát triển tới nhiều phần trên thế giới: viện trợ, đầu tư thương mại, hỗ trợ quân sự, bảo vệ hòa bình và an ninh, đi đầu trong việc đóng góp cho Liên Hợp Quốc và các tổ chức kinh tế đa phương...vv..

Với trường hợp Trung Quốc, tôi cho rằng họ sẽ phớt lờ phiên tòa và phán quyết, chấp nhận thiệt hại về uy tín quốc tế, với mong muốn vẫn tiếp tục điều khiển được các nền kinh tế trong khu vực. Sau đó họ sẽ thay đổi tình huống và hình ảnh bằng cách cung cấp nhiều hỗ trợ cho các nước xung quanh. Tôi đoán vậy!

Dường như họ còn muốn thay đổi luật pháp quốc tế chứ không chỉ tảng lờ.

TS Zachary Abuza là nhà tư vấn độc lập về chính trị và an ninh khu vực Đông Nam Á. Ông từng giảng dạy khoa học chính trị và quan hệ quốc tế tại Simmons College, Boston và Chiến lược An ninh Quốc gia tại Đại học Quốc phòng ở Washington, DC. Ông tư vấn cho chính phủ Mỹ và các công ty về vấn đề Đông Nam Á. Trong năm 2004-05, ông là một thành viên cao cấp tại Viện Hòa bình Mỹ tại Washington, DC. Ông nghiên cứu về các cuộc nổi dậy và khủng bố, rủi ro chính trị, quản trị và dân chủ hóa, kinh tế chính trị; là tác giả của các công trình nghiên cứu Conspiracy of Silence: The Insurgency in Southern Thailand (2008), Political Islam and Violence in Indonesia (2006), Militant Islam in Southeast Asia (2003), và Renovating Politics in Contemporary Vietnam (2001).

Xem thêm…