Đơn thư liên quan đến nhân sự Đảng gửi tới Thanh tra Chính phủ chủ yếu là mạo danh. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn chuyển Ủy ban Kiểm tra Trung ương để theo dõi.

Trao đổi với báo chí bên lề Hội nghị tổng kết công tác thanh tra năm 2015 và triển khai nhiệm vụ năm 2016, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho biết, Thanh tra Chính phủ rất cẩn trọng đối với những đơn thư mạo danh liên quan đến nhân sự Đại hội Đảng. 

Mặc dù chưa nhận được nhiều, mới chỉ là mạo danh và nêu vấn đề, tuy nhiên Thanh tra Chính phủ cũng đã chuyển tới Ủy ban Kiểm tra Trung ương cùng theo dõi.

Trước thềm Đại hội Đảng XII, Thanh tra Chính phủ giải quyết như thế nào đơn thư tố cáo, nặc danh liên quan vấn đề nhân sự?

Luật Khiếu nại tố cáo có quy định rất rõ những nội dung đơn thư nào được các cơ quan có thẩm quyền giải quyết và những loại đơn nào không được giải quyết.

Khi tiếp nhận đơn thư khiếu nại tố cáo, chúng tôi phải tiến hành phân loại, những đơn tố cáo có danh, đúng thẩm quyền của các cơ quan chức năng, chúng tôi chuyển theo thẩm quyền. Đơn thuộc cấp tỉnh, được chuyển về cấp tỉnh; ở cấp trung ương cũng phân loại, thuộc thẩm quyền của cơ quan nào thì chuyển cho cơ quan đó xử lý.

Đặc biệt với những đơn thư có liên quan đến nhân sự của Đại hội các cấp, chúng tôi phối hợp với Ủy ban Kiểm tra các cấp để chuyển đơn và xem xét theo đúng quy định của pháp luật, quy định của điều lệ Đảng.

Trong quy định của Luật Khiếu nại tố cáo, đơn thư nặc danh không được xem xét. Tuy nhiên, trong những trường hợp cụ thể, nếu có chứng cứ, cơ sở rõ ràng, có thể được xem xét và nắm tình hình để làm rõ thêm mức độ sai phạm. 

Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm cũng sẽ tiến hành thực hiện theo quy định của pháp luật và như quy định của điều lệ Đảng.

Trong trường hợp tố cáo không đúng, bôi nhọ, cơ quan Thanh tra sẽ xử lý thế nào, thưa ông?

Theo quy định của pháp luật, người tố cáo được khuyến khích, bảo vệ và khen thưởng. Thanh tra Chính phủ cùng Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính đã có Thông tư liên tịch về vấn đề này, và tới đây sẽ ban hành Thông tư về bảo vệ người tố cáo theo Luật Khiếu nại tố cáo.

Ngược lại, Luật cũng quy định, những đơn thư mang tính chất lợi dụng bôi nhọ, bêu xấu thì cũng phải xử lý tùy theo mức độ theo đúng quy định của pháp luật và quy định của Đảng, Nhà nước.

Chưa phát hiện đơn thư liên quan nhân sự

Được biết vừa qua xuất hiện một số đơn thư mạo danh cán bộ các cơ quan Nhà nước tố cáo lãnh đạo, những đại biểu đi dự Đại hội Đảng toàn quốc. Thanh tra Chính phủ có nhận được những đơn thư này không và có xử lý hay không?

Chúng tôi rất cẩn trọng với các loại đơn thư mạo danh liên quan đến nhân sự Đại hội Đảng. Chúng tôi phải trao đổi với các cơ quan chức năng, đặc biệt là Ủy ban Kiểm tra Trung ương - cơ quan theo dõi tư cách của đại biểu dự Đại hội.

Tuy nhiên, chúng tôi nhận được rất ít loại đơn thư này. Trong trường hợp nhận được, chúng tôi sẽ chuyển cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương với tư cách là cơ quan chức năng của Đảng được phân công; Thanh tra Chính phủ sẽ phối hợp cùng xử lý nội dung đơn đề cập.

Qua giải quyết những đơn thư như vậy, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan có kiến nghị trường hợp nào về nhân sự chưa, thưa ông?

Đến giờ này, chúng tôi vẫn chưa phát hiện đơn thư nào có liên quan đến nhân sự, chỉ có đơn mang tính chất mạo danh và nêu vấn đề, chúng tôi đã chuyển cơ quan chức năng tiến hành thẩm tra. 

Từ nay đến Đại hội Đảng, chúng tôi sẽ tiếp tục nhận và phối hợp, đồng thời chuyển theo thẩm quyền giải quyết theo quy định của Đảng, Nhà  nước.

Thanh tra Chính phủ có phối hợp với cơ quan công an để tìm ra những đối tượng đã gửi đơn thư mạo danh không?

Chúng tôi chưa làm việc này vì chưa có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu tới đây có những trường hợp như thế, chúng tôi sẽ chuyển cơ quan điều tra để tiến hành xem xét.

Đường dây nóng tố cáo tham nhũng

Được biết, thông qua đường dây nóng, Thanh tra Chính phủ có nhận được khoảng 200 thông báo về tố cáo tham nhũng. Thanh tra Chính phủ xử lý những thông tin đó như thế nào?

Nhận thấy trước thềm Đại hội Đảng XII, có rất nhiều vấn đề người dân và cán bộ bức xúc nên Thanh tra Chính phủ công bố đường dây nóng sớm hơn mọi năm (trước đây thường vào khoảng 1 tháng trước dịp Tết Nguyên đán).

Trong khoảng 20 ngày sau khi công bố đường dây nóng, chúng tôi đã nhận được 230 tin. Qua phân loại số tin nhắn này, khoảng 50% tin đã được gửi tới các cơ quan có chức năng tiến hành theo thẩm quyền; Thanh tra Chính phủ đang xem xét 30% tin. Khoảng 10% tin không có căn cứ, cơ sở, chúng tôi tiếp nhận và lưu lại để theo dõi.

Qua đường dây nóng, đặc biệt trong dịp Đại hội Đảng toàn quốc cũng như Tết Nguyên đán, nếu phát hiện những vụ việc có dấu hiệu rõ ràng, mang tính chất vi phạm pháp luật, Thanh tra Chính phủ sẽ tiến hành thanh tra đột xuất theo chức năng của ngành.

Trong năm 2016, Thanh tra Chính phủ đặt mục tiêu sẽ tập trung thanh tra trách nhiệm công tác quản lý Nhà nước. Vậy công tác này sẽ được tiến hành như thế nào?

Cơ quan Thanh tra có chức năng là một công cụ để phục vụ công tác quản lý, cho nên chúng tôi có thể thanh tra trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan hành chính Nhà nước các cấp, từ Bộ trưởng đến Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã. Đây là trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ.

Việc thanh tra trách nhiệm được quy định ở các luật Thanh tra, luật Tiếp công dân, luật Khiếu nại, luật Tố cáo và Luật Phòng chống tham nhũng. 

Trên cơ sở kết quả thanh tra, nơi nào làm tốt thì khuyến khích để cơ quan đó tiếp tục phát huy, những nơi làm chưa tốt thì yêu cầu chấn chỉnh để làm sao làm tốt hơn.

Những nơi làm chưa tốt hay có dấu hiệu vi phạm, chúng tôi kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý theo pháp luật.

Xem thêm…

Phải chọn những người giải quyết được những bức xúc nổi cộm của xã hội hiện nay. Điển hình như nạn tham nhũng, các vấn đề về tổ chức bộ máy - đại biểu QH Trần Ngọc Vinh trao đổi.

Trao đổi với VietNamNet trước thềm Đại hội 12, Phó trưởng đoàn đại biểu QH Hải Phòng Trần Ngọc Vinh cho hay, công tác nhân sự luôn được BCH TƯ Đảng chuẩn bị chu đáo và theo quy trình rất chặt chẽ.  

Cá nhân ông kỳ vọng, Đại hội lần này thực sự chọn được những người có tài, có tâm và tầm đưa đất nước phát triển, giữ vững độc lập tự do và mong mỏi cuối cùng là cải thiện được cuộc sống người dân.

"Phải chọn những người giải quyết được những bức xúc nổi cộm của xã hội hiện nay. Điển hình như nạn tham nhũng, các vấn đề về tổ chức bộ máy, đặc biệt là thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ công chức đối với dân", ông Vinh nêu kỳ vọng.

Nhân dân theo dõi sát sao và kỳ vọng nhiều ở Đại hội, bởi nhân sự nào được lựa chọn không chỉ là nhân sự của Đảng mà quan trọng cả với người dân, đất nước. Như thế, người dân có thể cùng Đảng làm công tác nhân sự, hay góp ý về lựa chọn nhân sự với Đảng ra sao, thưa ông?

Người dân nếu chung chung thì rất khó. Người dân đó phải là người tiếp xúc với người cán bộ đó thì người ta mới biết. Đó là những người dân sống ở khu phố, ở cùng cơ quan thì người ta sẽ nắm được phần lớn.

Có những kênh khác khách quan hơn như thông qua phương tiện thông tin đại chúng các hoạt động. Rất nhiều kênh nhưng sát nhất vẫn là người dân người ta sống, làm việc và học tập với cán bộ đó.

Chúng ta có nhiều kênh, nhưng phải tìm ở dân, tôi đảm bảo người dân là chính xác nhất.

Qua các đại hội đảng bộ ở các cấp, địa phương có một số gương mặt trẻ nổi lên, tạo không khí mới về thúc đẩy công tác trẻ hóa cán bộ. Ông có suy nghĩ gì? 

Trẻ tuổi  phải trải qua những giai đoạn công tác chứ không phải trẻ hóa cán bộ là mang tuổi ra còn lại quá trình chỉ đi qua mang tính chất tráng men. 

Qua cơ sở, cho xuống phường mấy tháng, lại cho lên quận mấy tháng chưa đủ ngấm. Khi về thì bảo đủ tiêu chuẩn nhưng thực tế không nắm sâu được gì cả.

Ảnh: Nguyên Trí

Tuổi trẻ nhưng phải đủ độ ngấm, bây giờ vào nghề gì ít nhất cũng phải học 2 năm mới có tí chút kinh nghiệm chứ không phải đến đó ngồi hôm trước, hôm sau đã kinh nghiệm đầy mình.

Dù trẻ hay không còn trẻ, khi đảm nhận vai trò là những vị lãnh đạo trong nhiệm kỳ tới phải khắc phục được những vấn đề nổi cộm mà nhân dân quan tâm.

Lớp lãnh đạo trẻ ngày nay có tư duy mới, học tập ở nước ngoài. Bây giờ chọn được giống tốt, gieo được đất tốt và phù hợp nữa thì rất tốt, nhưng nếu giống tốt đấy lại gieo vào đất không phù hợp thì hạt giống ấy có mọc thành cây thì cũng cằn cỗi khó mà xanh tốt được.

Thứ hai nữa là kênh nhận xét cán bộ đặc biệt theo tôi phải nghe ý kiến của nhân dân, giám sát của nhân dân. 

Xem thêm…

 Trong năm 2015, ước tính sản lượng bia đạt 3,4 tỷ lít trong khi sản lượng rượu sản xuất công nghiệp đạt 70 triệu lít, sản lượng nước giải khát đạt 4,8 tỷ lít.

Báo cáo của Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát (VBA) cho thấy, trong 5 năm qua, ngành có tốc độ phát triển trên 7%. Trong năm 2015 ước tính sản lượng bia đạt 3,4 tỷ lít, tăng 40,72% so với năm 2010 (2,416 tỷ lít).

Trong năm 2015, sản lượng rượu sản xuất công nghiệp đạt 70 triệu lít và sản lượng nước giải khát đạt 4,8 tỷ lít. Toàn ngành nộp ngân sách 30.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 3% tổng thu ngân sách nhà nước; tạo việc làm cho hàng triệu lao động, đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng trong nước…

VBA cho biết, phấn đấu đến năm 2020, sản lượng bia toàn ngành đạt từ 4 - 4,25 tỷ lít/năm, nước giải khát từ 8,3 - 9,2 tỷ lít/năm, sản lượng rượu từ 320 - 360 triệu lít trong đó rượu sản xuất công nghiệp từ 100 đến 150 triệu lít, đưa sản lượng rượu công nghiệp chiếm tỷ lệ 50% sản lượng rượu toàn quốc.

Trước đó, vào giữa năm 2015, một báo cáo của hiệp hội này cũng cho thấy, Việt Nam xếp thứ 5 trong 10 nước châu Á về tiêu thụ bia, rượu bình quân, chỉ xếp sau Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Trung Quốc. Tuy nhiên, khi tính về tổng thu nhập quốc nội (GDP) và thu nhập bình quân/người (GDP/người) thì Việt Nam lại thua xa với các nước châu Á như Nhật Bản, Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc. Thậm chí, chỉ xếp thứ 8/10 trong cộng đồng các nước ASEAN.

Bộ Y tế từng phát đi thông báo, mức độ tiêu thụ bia rượu của người Việt Nam trong 10 năm trở lại đây đã tăng gấp 2 lần. Dự báo đến năm 2025, sẽ tăng lên đến 7 lít/người/năm. Tỷ lệ tiêu thụ bia rượu của Việt Nam hiện nằm trong Top 25 của thế giới.

Lượng rượu bia trung bình sử dụng trên thế giới không tăng trong 10 năm qua, trong khi đó ở Việt Nam lại tăng trưởng theo đường thẳng đứng. Thống kê cho thấy, năm 2010, lượng tiêu thụ ơ mức 6,6 lít/người/năm, tăng gấp đôi giai đoạn 2003 – 2005 là 3,8/lít/người/năm. Dự báo đến 2025, con số sẽ tăng lên 7 lít/người/năm.

Xem thêm…

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, 70 năm trước, lần đầu tiên tất cả các công dân Việt Nam với tinh thần yêu nước nồng nàn đã nô nức tham gia cuộc tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội. Nhìn lại chặng đường 70 năm đã qua, quá trình hình thành, ra đời của Quốc hội là kết tinh sự lựa chọn của chủ nghĩa yêu nước và những giá trị phổ quát của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh…

Lễ mit tinh trọng thể kỷ niệm 70 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội sáng nay (6/1/2016) có đầy đủ các lãnh đạo cao nhất của nhà nước: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, Nông Đức Mạnh; Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh; Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An… cũng tới dự dễ kỷ niệm. Nhiều khách mời quốc tế có mặt tại hội trường như Chủ tịch Quốc hội Lào, Chủ tịch Quốc hội Campuchia

Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, ôn lại lần tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định, đó là cuộc bầu cử đúng nguyên tắc dân chủ, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Chỉ 5 tháng sau ngày Cách mạng tháng Tám thắng lợi, tất cả công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên trên khắp mọi miền Tổ quốc, không phân biệt nam nữ, giàu nghèo, dân tộc, tôn giáo, chính kiến… đã tham gia cuộc tổng tuyển cử đầu tiên, bất chấp sự phá hoại điên cuồng của các thế lực xâm lược và chống đối.

Các lãnh đạo Đảng và Nhà nước tham dự lễ mít tinh.

Sự kiện trọng đại này đã đi vào lịch sử nước ta như một mốc son chói lọi, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ, mở ra một thời kỳ phát triển mới của Việt Nam. Lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân một nước tự do, độc lập, tự quyết định vận mệnh của mình, tự lựa chọn và xây dựng chế độ công hoà, dân chủ.

“Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 là thắng lợi của tinh thần yêu nước, của chính thể dân chủ cộng hoà lần đầu tiên được thiết lập, của đường lối cách mạng đúng đắn” – Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Trải qua 70 năm, với 13 nhiệm kỳ hoạt động, Quốc hội đã không ngừng lớn mạnh, thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp, pháp luật.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điểm lại các giai đoạn lịch sử Quốc hội Việt Nam đã trải qua. Ngay sau khi ra đời, Quốc hội khoá I (1946-1960) đã đóng góp to lớn vào công cuộc củng cố nền độc lập, xây dựng nhà nước dân chủ cộng hoà, tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân; khôi phục, cải tạo và phát triển kinh tế, văn hoá, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, đưa miền Bắc tiến trên cong đường XHCN, làm cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước. Trong 14 năm này, Quốc hội khoá I đa xban hành 2 bản Hiến pháp 1946, 1959, thành lập Chính phủ hợp Hiến do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu để tổ hức nhân dân kháng chiến, kiến quốc.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu bế mạc lễ mít tinh.

Giai đoạn 1960-1975 xây dựng CNXH ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, Quốc hội các khoá II, III, IV và V hoạt động đã hoàn thành nhiệm vụ để cùng cả nước trải qua cuộc kháng chiến chống Mỹ thống nhất non sông đất nước.

Sau cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội thống nhất trong cả nước năm 1976, Quốc hội từ khoá VI đến khoá XIII đã ngày càng phát huy, khẳng định vai trò của mình. Quốc hội đã có những đổi mới mạnh mẽ về tổ chức và hoạt động. Trong giai đoạn này, Quốc hội ban hành Hiến pháp 1980, Hiến pháp 1992 và mới nhất là bản Hiến pháp 2013 tạo lập nền tảng chính trị, pháp lý quan trọng cho sự phát triển nền dân chủ XHCN, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, bảo đảm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện đất nước và hội nhập quốc tế.

Nhìn lại 70 năm hình thành phát triển của Quốc hội Việt Nam cho thấy sự ra đời của Quốc hội là kết tinh của sự lựa chọn đúng đắn, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước với những giá trị phổ quát của chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phù hợp nguyện vọng của người dân và quy luật phát triển lịch sử.

Bên cạnh những kết quả đạt được, những thành tựu của công cuộc đổi mới 30 năm qua, Tổng Bí thư lưu ý, 2016 và những năm tới đất nước cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Tình hình đó đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hơn bao giờ hết, cần đoàn kết chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, phát huy cao độ truyền thống yêu nước và cách mạng, tận dụng thời cơ, thuận lợi, nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn thử thách để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.

“Kỷ niệm 70 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam là dịp để ôn lại truyền thống, một chặng đường lịch sử vẻ vang của dân tộc, đồng thời xác định rõ hơn những việc cần làm trong thời gian tới” – Tổng Bí thư nhắc nhở, trước hết, Quốc hội cần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt để tổ chức cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khoá XIV (dự kiến diễn ra vào ngày 22/5 tới đây) thành công, đảm bảo dân chủ, bình đẳng, đúng phát luật, an toàn, tiết kiệm, để đó thực sự là ngày hội của toàn dân.

Đáp lại những thông điệp của người đứng đầu Đảng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định, ngay từ những ngày đầu đất nước còn trong trứng nước, trong bối cảnh thù trong giặc ngoài, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên được tổ chức thành công đã trao cho Quốc hội trọng trách ban hành Hiến pháp và lập nên các thiết chế của Nhà nước dân chủ nhân dân. Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội luôn gắn bó với Nhân dân, mang trong mình sức mạnh của Nhân dân, đồng hành cùng dân tộc trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh ý nghĩa mỗi bản Hiến pháp, mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết, mỗi quyết định quan trọng của Quốc hội luôn gắn liền với vận mệnh của quốc gia, dân tộc, là sự kết hợp nhuần nhuyễn “ý Đảng, lòng Dân”. Mỗi thành quả của Quốc hội là kết tinh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; là sự phối hợp và cộng đồng trách nhiệm giữa Quốc hội với các cơ quan, là niềm tin, sự gửi gắm, đồng thuận, đồng tình, ủng hộ của Nhân dân và toàn xã hội.

Chủ tịch Quốc hội thay mặt Quốc hội bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể quốc dân đồng bào trong suốt 70 năm qua đã luôn tin tưởng, trao cho Quốc hội trách nhiệm thực hiện quyền lực nhân dân. Sự tin tưởng, trao quyền của người dân thông qua bầu cử là nền tảng dân chủ tạo nên chính quyền của dân, do dân và vì dân.

“Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống và kinh nghiệm tích lũy qua 70 năm, với ý thức trách nhiệm trước Nhân dân và tiền đồ của đất nước, nhất định Quốc hội chúng ta sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, của nhân dân” – Chủ tịch Quốc hội kết lại phần phát biểu bế mạc lễ mít tinh.

Xem thêm…

Luật sư Vũ Trọng Khánh (1912–1996) là Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Kể chuyện với VietNamNet, người con trai út của ông nhớ lại: "Chưa bao giờ tôi thấy ông phàn nàn về công việc, lương bổng, nhà cửa, đãi ngộ. Tôi vẫn tự hỏi: “Sao ông giữ mình cẩn thận quá vậy?”. 

Cuộc trò chuyện với PGS.TS Vũ Trọng Khải, con trai út của Luật sư Vũ Trọng Khánh, cho thấy rõ hơn về con người chi có 181 ngày tại vị trên cương vị Bộ trưởng, và cả cuộc đời hoạt động gắn bó với thành phố cảng Hải Phòng. Mặc dù hiện nay không có một đường phố nào mang tên ông nhưng trong tâm trí của đồng nghiệp, của họ hàng, của người dân Hải Phòng sống cùng thời thì ông vẫn còn mãi.

Ba tôi chỉ làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp của chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ cộng hòa 181 ngày. Trong thời gian này, ông đã soạn thảo rất nhiều các sắc lệnh về tư pháp, trình chủ tịch Hồ Chí Minh ký và ông tiếp ký.

Trong giai đoạn chính phủ lâm thời, chưa có Nghị viện và Hiến pháp, thì sắc lệnh là hình thức luật lệ cần thiết để quản lý xã hội. Do vậy, người ta vẫn thường nói chỉ trong 181 ngày ngồi trên ghế Bộ trưởng Bộ Tư pháp, ông đã đặt nền móng cho hệ thống tư pháp nói riêng và luật pháp nói chung của thể chế Dân chủ Cộng hòa của nước Việt Nam.

Ông thường nói là trong các sắc lệnh ấy, 4 sắc lệnh quan trọng nhất là: Sắc lệnh về tổ chức đoàn thể luật sư (số 46 ngày 10/10/1945); Sắc lệnh về quốc tịch Việt Nam (số 53 ngày 20/10/1945); Sắc lệnh về tổ chức tòa án và ngạch thẩm phán (số 12, ký ngày 24/01/1946); Sắc lệnh tổ chức toàn án quân sự (số 21, ngày 14/02/1946)

Nhưng tôi nghĩ, sắc lệnh quan trọng nhất, được đánh giá cao trong thời khắc lịch sử còn đang “trứng nước” của chế độ Việt Nam Dân chủ cộng hòa là sắc lệnh số 47 ngày 10/10/1945 về việc “Tạm thời áp dụng luật lệ hiện hành ở Bắc, Trung, Nam, nếu không trái với những điều thay đổi được ấn định, cho đến khi ban hành những bộ luật pháp duy nhất cho toàn nước Việt Nam”. Một đất nước, một xã hội của bất kỳ dân tộc nào theo thể chế nhà nước pháp quyền, không thể không có luật pháp, dù chỉ 1 ngày.

Tôi nghĩ 181 ngày này là thời gian “hoành tráng” nhất trong cuộc đời hoạt động của ông với tư cách là 1 luật gia sắc sảo được đào tạo chính quy, tuy lúc đó ông mới chỉ 33 - 34 tuổi đời.

Bài học đầu tiên: Tự lập

Ông là một người điềm đạm và rất bình tĩnh, ít khi nóng giận, chưa bao giờ mắng con, đánh con lại càng không. Ông dạy con bằng cách sống, cách cư xử của ông trong gia đình và ngoài xã hội. Sau này, chúng tôi cũng dạy con như vậy.

Ông rất quý mến bạn bè của con, rất thích nói chuyện với những người trẻ. Vì vậy mà khi bạn chúng tôi đến nhà, ông thường nói chuyện với bạn chúng tôi rất cởi mở, như với những người bạn vong niên.

Về việc học hành của con, ông hoàn toàn tin tưởng vào nhà trường.

Mặt khác, ông đã giáo dục các con tính tự lập, không dựa vào vị thế của ông trong xã hội để giải quyết vấn đề của mình, như chọn ngành học hay đuoc làm nghiên cứu sinh ở nước ngoài (tôi bảo vệ luận án PTS kinh tế nông nghiệp năm 1982 tại Trường ĐH Nông nghiệp Hà Nội). Sự thành công trong sự nghiệp khoa học của tôi hầu như do nỗ lực và sự nhạy bén với thực tiễn của bản thân.

Cuộc đời tôi chỉ có duy nhất một lần buộc phải dựa vào uy tín của ông để giải quyết vấn đề của mình.

Đó là vào năm 1973, tôi nhờ ba viết thư cho bác Bùi Quang Tạo, Bộ trưởng Bộ Kiến Trúc để xin mua vật liệu làm nhà ở làng Mọc Chính Kinh (nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội) trước khi tôi lấy vợ.

Đối với cấp dưới, ông cư xử bình đẳng trên tinh thần tôn trọng nhau. Cán bộ tiếp quản thành phố Hải Phòng vào tháng 5/1955 phần lớn là nông dân ít học, nay làm việc trong Ủy ban hành chính thành phố, nên họ không biết ngay cả soạn thảo một văn bản hành chính, ông đã ân cần hướng dẫn họ.

Ông Vũ Trọng Khánh tuyên thệ luật sư tại Tòa thượng thẩm Hà Nội ngày 26/11/1941

Bài học từ cuộc sống kham khổ

Ba tôi sống rất kham khổ. Tôi không thể tưởng tượng được tại sao có điều kiện mà ông lại sống khổ như vậy.

Trong kháng chiến chống Pháp, cuộc sống rất thiếu thốn, nhưng lúc đó tôi còn nhỏ, không cảm nhận được. Cho nên giờ đây, đọc lại những suy nghĩ dằn vặt, trằn trọc của ba tôi được ghi chép trong cuốn nhật ký 4 tháng chỉnh huấn ở Việt Bắc năm 1953, tôi muốn khóc vì thương ông quá chừng.

Mẹ thì ốm yếu mà vẫn phải kiếm sống bằng đủ nghề, từ may quần áo cho bà con trong thôn xã, đến làm tương, nuôi dê, gà, trồng rau…, ông thì đi công tác vắng nhà thường xuyên, chỉ hưởng phụ cấp, không có lương.

Có lần ông kể với tôi rằng, ông đến thăm anh Huỳnh (con trai cả của ông), đang học phổ thông ở Tuyên Quang, thấy anh Huỳnh vừa bị hen nặng vừa đói ăn, người lả đi không còn sức sống. Ông chở anh đến tiệm phở, sau khi ăn xong anh mới tỉnh lại.

Tôi còn nhớ, có lần ông đi bào chữa ở toà án về, đưa cho mẹ tôi một phong bì tiền thù lao do tòa án thành phố Hải Phòng trả. Mẹ mở phong bì ra chỉ thấy có 20 đồng, liều kêu lên “Ông nghiên cứu hồ sơ cả tháng trời mà chỉ được trả công 20 đồng à?”.

Luật sư bào chữa thời đấy không được phép nhận thù lao từ thân chủ, mà tự tòa án theo đơn giá do Nhà nước quy định như là tiền bồi dưỡng làm thêm giờ của công chức. Mà hồi ấy, ba tôi toàn bào chữa cho những người bị oan sai và nghèo túng, nên nhiều khi ba mẹ còn phải giúp đỡ họ ít nhiều.

Bây giờ nghĩ lại, tôi cũng không hiểu rằng ông lại có thể sống trong căn phòng 48m2 (ở tầng 2 của một ngôi nhà có tới 5 – 7 hộ cùng chung sống),   không có phòng ngủ riêng và không có cả nhà vệ sinh riêng, còn nhà bếp và phòng tắm riêng thì được cải tạo tự cái sân trước của phòng ở.

Trong khi đó, trên cương vị Phó chủ tịch Ủy ban hành chính thành phố phụ trách nhà đất, trong những năm cuối thập kỷ 50, đầu thập kỷ 60 của thế kỷ 20, ông hoàn toàn có thể nhận được 1 căn nhà tiện nghi, như những người lãnh đạo khác cùng thời với ông.

Mãi nhiều năm sau, ông mới cải tạo gầm cầu thang vốn là kho để xe đạp, thành nhà vệ sinh dùng riêng, ở ngôi nhà 40 Lạch Tray (Số cũ là 42). Mà lúc ấy, xi măng cũng chỉ phân phối theo kế hoạch. Đích thân ông lại phải lên Ủy ban kế hoạch thành phố xin mua mấy bao xi măng để xây nhà vệ sinh.

Sau khi nước nhà thống nhất, ông vào Sài Gòn chơi, và đã nảy sinh ra sáng kiến làm nghề xay bột cho trẻ em.

Ông mua được mô – tơ điện đem về gắn với máy xay bột do mấy “đệ tử” là công nhân cơ khí chế tạo giúp.

Tôi còn nhớ, điện lúc có  lúc không, nên việc xay bột cũng bấp bênh. May nhờ có ông Đoàn Duy Thành (chủ tịch, rồi Bí thư thành ủy của Hải Phòng) lệnh cho Sở Điện lực “câu” 1 đường điện ưu tiên cho nhà tôi. Ba tôi chỉ dùng cho máy xay bột, còn cả nhà vẫn tối om với ánh sáng đèn dầu. Ba và mẹ thay nhau xay bột, nhiều hôm phải làm đến tận khuya 12 giờ đêm.

Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy thật khôi hài và kỳ lạ, khi một vị luật sư Tây học đã thành danh, không biết nấu cơm, không biết tiêu tiền, nhưng lại biết và phải biết xay bột cho trẻ em để kiếm sống.

Khi chuyển sang kinh tế thị trường, cuộc sống dễ thở hơn, chế độ đãi ngộ của nhà nước tốt hơn cho ông, thì ông lại ra đi ( 22/1/1996).

Chưa bao giờ tôi thấy ông phàn nàn về công việc, lương bổng, nhà cửa, đãi ngộ. Tôi vẫn tự hỏi: “Sao ông giữ mình cẩn thận quá vậy?”.

PGS.TS Vũ Trọng Khải

Thấy việc có ích thì làm

Nếu hỏi bài học gì tôi rút ra được từ sự nghiệp của ông, thì đó là: Tự trọng, Tôn trọng sự thật, tôn trọng mọi người, thấy việc gì có ích thì làm, không lạm dụng trách nhiệm, quyền hạn của mình, không bao giờ làm hại người khác, bất kể họ là ai, cư xử với mình tốt hay xấu.

Ông không giữ chức vụ Phó Chủ tịch UBHC Thành phố Hải phòng khi mới 49 tuổi (tháng 4/1961), thì ông nghĩ ra và làm những việc khác có ích cho xã hội.

Bảy năm trước khi nghỉ hưu, từ 1971 - 1977, ông sáng lập và làm trưởng tiểu ban vận trù học thuộc Ban Khoa học và kỹ thuật Thành phố Hải Phòng (tương đương cấp trưởng phòng ở Sở) để giúp các xí nghiệp và HTX nâng cao hiệu quả quản lý.

"Nếu hỏi bài học gì tôi rút ra được từ sự nghiệp của ông, thì đó là: Tự trọng, Tôn trọng sự thật, tôn trọng mọi người, thấy việc gì có ích thì làm, không lạm dụng trách nhiệm, quyền hạn của mình, không bao giờ làm hại người khác, bất kể họ là ai, cư xử với mình tốt hay xấu".

Trên cương vị Chủ tịch Hội Luật gia thành phố, ông tích cực tuyên truyền giáo dục pháp luật, tinh thần thượng tôn pháp luật cho công chức và người dân. Trên cương vị luật sư, ông tham gia cãi nhiều vụ án, cứu được nhiều dân oan.

Tôi còn nhớ HTX An Thắng, huyện An Lão là điển hình tiêu biểu của ngành nông nghiệp Hải Phòng. Anh Ngô Thanh Phương là chủ nhiệm của hợp tác xã này, rất năng động, nhiệt tình xây dựng nên hợp tác xã, kể cả việc ứng dụng vận trù học trong quản lý sản xuất.

Khoảng những năm 70 của thể kỷ 20, xã viên hợp tác xã thiếu đói do mất mùa lúa và do chính sách lương thực lúc đó. Anh Phương vận động bà con gom được 3.000 đồng và thuê được máy bay trực thăng của quân đội, lên Sơn La mua sắn về cho xã viên.

Thế là anh bị bắt giam và kết tội vi phạm chính sách lương thực của Nhà nước. Ba tôi đã cãi cho anh được tha bổng.

Tôi còn nghe nhiều vụ án oan nữa, nhờ ba tôi mà họ được giải oan, như vụ ông giám đốc nhà máy cơ khí kiến thiết HP, thầy giáo Doãn Đông Giao, quyền hiệu trưởng trường cấp 3 Thái Phiên bị nghi tham ô, vụ anh bộ đội phục viên, làm công nhân bốc vác ở Cảng Hải Phòng bị nghi là ăn cấp hàng hóa khi bốc xếp…

Đổi lại, và trên hết tất cả, ông được sự quí mến, kính trọng của người dân Hải Phòng, kể cả những người không quen.

Tôi còn nhớ, có lần ông đi bộ trên phố Cầu Đất, bị tụt huyết áp, ngất xỉu, một người đạp xích lô đã chở ông về nhà, không nhận thù lao. Mà trong túi lúc đó chắc ông cũng chẳng có tiền trả công cho người đạp xe xích lô.

Rồi đám “đệ tử” hay đến nhà đàm đạo với ông đủ mọi chuyện trên đời. Họ đã tự nguyện chữa máy xay bột, máy bơm nước, xe gắn máy… cho ông, bà mà không nhận thù lao.

Tuy quê ở làng Cự Đà, Hà Đông, nhưng hầu như toàn bộ cuộc đời của ông gắn với thành phố Hải Phòng, từ năm 1938 cho đến tháng 1/1996, trừ những năm 1945, 1946 ông làm việc ở Hà Nội và 8 năm kháng chiến chống Pháp, khi ông ở Việt Bắc.

Tôi nghĩ phần thưởng quý giá nhất đối với ông là sự kính trọng của đồng nghiệp, của họ hàng, của người dân Hải Phòng sống cùng thời với ông.

Xem thêm…

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, hiện nay không khí lạnh đã tiến sát đến các tỉnh vùng núi phía Bắc nước ta. Thời tiết miền Bắc xuất hiện mưa rét, vùng núi có nơi lạnh dưới 15 độ C.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh, ở phía Đông Bắc Bộ có mưa vài nơi. Gió chuyển hướng Đông Bắc trong đất liền cấp 2 – 3, ở vịnh Bắc Bộ có gió Đông Bắc mạnh cấp 3 - 4. Khu vực Bắc Biển Đông có gió đông bắc mạnh cấp 5, có lúc cấp 6, giật cấp 7 – 8. Biển động.

Phía Tây Bắc Bộ: Ngày mây thay đổi, trời nắng; đêm nhiều mây, có mưa vài nơi. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất từ : 15 – 18 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 23 - 26 độ C, có nơi trên 27 độ C.

Phía Đông Bắc Bộ: Nhiều mây, có mưa vài nơi. Gió đông bắc cấp 2 - 3. Nhiệt độ thấp nhất từ : 16 - 19 độ C, vùng núi có nơi dưới 15 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 21 – 24 độ C.

Thanh Hóa – Thừa Thiên Huế: Nhiều mây, có mưa vài nơi, sáng sớm có nơi có sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất từ : 18 – 21 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 26 – 29 độ C, có nơi trên 29 độ C.

Đà Nẵng đến Bình Thuận: Mây thay đổi, ngày nắng; đêm có mưa rào và giông vài nơi. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất từ : 22 – 25 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 29 – 32 độ C.

Tây Nguyên: Mây thay đổi, ngày nắng, đêm có mưa rào vài nơi. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất từ : 19 – 22 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 29 – 32 độ C.

Nam Bộ: Mây thay đổi, ngày nắng, đêm có mưa rào và giông vài nơi. Gió đông bắc đến đông cấp 2 - 3. Nhiệt độ thấp nhất từ : 23 – 26 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 31 – 34 độ C.

Hà Nội: Nhiều mây, có mưa vài nơi. Gió đông bắc cấp 2 - 3. Nhiệt độ thấp nhất từ : 17 – 20 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ : 21 – 24 độ C.

Xem thêm…

Các trang mạng lề trái đang tán phát “Thư của ông Trịnh Văn Lâu gửi TBT Nguyễn Phú Trọng và Bộ Chính trị”. Blog Ba Sàm là nơi “phát tích” thư này đăng giới thiệu rằng, đích thân ông Lâu gửi cho trang Ba Sàm! Nội dung thư này tố Thủ tướng thông qua “anh nuôi” Mười Râu gặp ông Lâu hạch sách lý do, dựa vào “tư liệu” nào mà đi tố cáo Thủ tướng và “đệ tử” Trầm Bê” thì dụ dỗ, mua chuộc ông Lâu vận động cho Thủ tướng làm Tổng Bí thư (!). Việc trang Ba Sàm công khai “khoe” mình nhận được thư này trực tiếp từ Lâu là đủ hiểu Ba Sàm đã có “kênh” quan hệ và “uy tín” đủ để ông Lâu gửi gắm “tâm tư” của mình!?!

Tìm hiểu lại lá thư tố cáo Thủ tướng Nguyễn Tân Dũng của Trịnh Văn Lâu cũng được Ba Sàm đăng lên trong bài viết có tiêu đề “Cuộc chơi của cả Trọng” dài 7 trang thể hiện sự “sưu tầm” tư liệu rất công phu của Tư Lâu về Thủ tướng và gia đình cùng quyết tâm “hạ bệ” Thủ tướng vì cho rằng Thủ tướng “tham nhũng”, “nhóm lợi ích”, “đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ”...

Tuy nhiên đọc kỹ bản tố cáo này, buồn thay, trừ một vài dữ liệu ông Lâu tự “làm chứng” ra còn lại đều được “tổng hợp” từ trên các trạng mạng lề trái đã công phu sản xuất ra nhiều năm qua nhằm vào Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và gia đình. Buồn hơn nữa cho ông Tư Lâu là khá nhiều “tư liệu” dùng để “đấu tố” Thủ tướng đã được báo chí phanh phui ra là bịa đặt, dựng chuyện từ lâu, như vụ “biệt thự, lâu đài” của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với clip, ảnh sinh động thực chất là lâu đài của bà Benazir Bhutto của Pakistan; hay vụ “Phủ thờ từ đường ở Cà Mau” báo chí về tận nơi quay phim, phỏng vấn thân nhân và nhà thờ từ đường của Thủ tướng ở quê của ông trái ngược hoàn toàn!!!

Mới đây, một “nạn nhân” nữa là Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng bị các trang mạng lề trái “tặng” cho “nhà thờ họ” tọa lạc tại 49 Phan Kế Bình, Đà Nẵng được khởi công từ năm 2005 bị phát giác chính là ngôi nhà của một người dân ở TP Hồ Chí Minh được một công ty chuyên thiết kế nhà ở chọn làm mẫu giới thiệu và quảng cáo!.

Nhìn vào trích ngang lý lịch của Tư Lâu (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh, Cửu Long, lão thành cách mạng...), không ai nỡ đặt vấn đề những tố cáo của ông là giả mạo hay dựng chuyện. Nhưng sự thực hiển nhiên và dễ kiểm chứng nhất là ông đã rất lớn tuổi, khó có thể “tổng hợp” các nguồn tư liệu các trang mạng lề trái kỳ công đến vậy, có khi ngồi viết cũng chưa chắc đã được. Thêm nữa, càng khó tin hơn là việc ông vừa tố cáo Thủ tướng xong lại được Thủ tướng sai “đệ tử” Trầm Bê đến vận động ủng hộ Thủ tướng vào vị trí Tổng Bí thư qua “người nhà” của ông, nên dễ hiểu rằng khi đăng tố cáo này , phần lớn các trang mạng lề trái đều “khai thác” theo hướng, đơn tố cáo Thủ tướng của ông Tư Lâu là sản phẩm của phe phái trong nội bộ đánh nhau, cụ thể là của phe “cả Trọng” muốn mượn danh các lão thành cách mạng gây dư luận xấu đánh Thủ tướng (?) Người bên lề đọc thư tố cáo của ông Tư Lâu giống mùi của Osin Huy Đức - Ông Lâu già rồi chỉ là người cầm bút ký mà thôi.

Ông Tư Lâu quyết tâm gây áp lực đòi Ủy ban KTTW, Tổng Bí thư, Bộ Chính trị điều tra, xử lý Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, thấy không thành nên mượn luôn cả “đài địch” trợ sức bằng cách tung lên mạng kiểu này, khiến tôi liên tưởng đến cụ Nguyễn Trọng Vĩnh, cũng lão thành cách mạng gần trăm tuổi. Cụ không biết mạng Internet là gì, nhưng cũng từng cập nhật tình hình “lề trái” và sản xuất các đơn thư tố cáo mức độ chóng mặt. Hóa ra bên cạnh cụ là các “chuyên gia” như Nguyễn Xuân Diện, Nguyễn Huệ Chi, Ba Sàm Nguyễn HỮu Vinh và con gái là “biểu tình viên chuyên nghiệp” cùng đám No-U là Nguyễn Nguyên Bình...Mọi “sản phẩm” cụ Vĩnh tạo ra đều là “tư liệu” được cung cấp từ những kẻ mà dân mạng gọi là “zận chủ” này mang đến và cụ luôn được chúng tâng bốc lên chín tầng mây về một lão thành đáng kính, tâm huyết, vì Đảng vì dân ... bằng việc in comment, bình luận từ chính các trang blog của chúng ra đem đến cho cụ Vĩnh thưởng thức về cái gọi là “dư luận quần chúng nhân dân”. Mọi chiêu bài này bị blogger Nguyễn Biên Cương lật tẩy khi ông đại tá quân đội này gửi bài viết của trên blog của ông đến nhà cụ Vĩnh qua đường bưu điện. Cụ Vĩnh đã nổi cơn tam bành vì bị “quy kết” là để cho đám Sàm-Chi-Diện thao túng, viết bài thanh minh và bắt đám Sàm-Chi-Diện phải đăng nguyên văn bài thanh minh của cụ lên blog của chúng!

Không ai biết đám “Sàm-Chi-Diện” bên cạnh ông Lâu này là ai, nhưng riêng cái việc Ba Sàm được đích thân ông Lâu gửi thư tố cáo Thủ tướng gửi Tổng Bí thư, Bộ Chính trị này lên mạng chứng tỏ, sau cụ Nguyễn Trọng Vĩnh, ông Tư Lâu là “thành công” tiếp theo của đám zận chủ trước kỳ Đại hội Đảng XII này.

By: Quốc Anh

Xem thêm…